:: 21 Haziran 2018 Perşembe

:

:

:
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Müslüm ŞAFAK Müslüm ŞAFAK

27 MAYIS 1960

02 Haziran 2018 Cumartesi 13:12

Konunun başlığında sadece tarihi kullandım.27 Mayıs bazı çevrelere göre darbe, bazı çevrelere göre de ihtilal olarak adlandırılır.

Darbe ve ihtilal çok anlam ifade eder. Bu bakımdan f ikrimi söylemeden 27 Mayıs 1960 harekatının ne olduğuna okuyucu karar versin.

Xx

Demokrat Parti çoğunluk esasına dayalı seçim sistemiyle 14 Mayıs  1950 tarihinde iktidara geldi.

Demokrat Parti  dönemi üç bölümde incelenir.

1950-1954 yılları arası. DP nin altın iktidar yılları olarak değerlendirilir. Bu dönemde siyasal ve ekonomik alanda başarılı işlerin yapıldığı dönemdir. Bu dönemde muhalefetten dikkate alınacak tepkiler yoktur. Bu dönemde halkın yüzde 80’i kırsalda yaşar. Tarımda makineleşme mevsiminin olduğu hasadın iyi olduğu, yol yapımı ile ürünün pazara kolay taşınması, ürünün dünya piyasalarında değerinin üstünde alıcı bulması, bilhassa pamukun iyi para etmesi, kırsaldan şehirde başlayan iç göç, NATO’ya giriş, Kore savaşı, Popülizme dönen siyaset anlayışı.

Xx

1954-1957 yılları arası. Bu tarihlerde DP’nin bocalama dönemi başlar. Demokratik haklar ve özgürlükler alanında geriye dönüş başlar. 1954 seçiminde kazanılan büyük başarı şımarıklığa yol açar.

Xx

1957-1960 arası dönem. Bu dönem bocalama dönemi, darbeye giden yolu hazırlar. İktidar muhalefet mücadelesinin en yoğun olduğu dönemdir. Ekonomi iflas etmiştir.

Hükümetin muhalefete yakın durduğu gerekçesiyle basın, üniversiteler ve bürokrasiye karşı tutumu ortamın daha da gerilmesine sebep olur. Askeri bürokraside hükümete karşı 27 Mayıs harekatını gerçekleştirenler en yoğun yapılanma içerisinde olduklarıdır.Sonuçta 10 yıl kesintisiz devam eden askeri darbe ile son bulması.

Xx

DP hükümetleri ve dönemin başbakanı Adnan menderes, nüfusun yüzde 80’ini kırsalda yaşayan halkın tarım ve bunun yanında sanayi alanında yatırımlar yaparak ülkenin çehresini değiştirmek istedi. Bunda da bir miktar başarılı olduğudur.

Memleket ilk defa çok partili düzene geçti. DP’nin iktidara, CHP’nin de muhalefete hazır olmadığı görüşler bu devirde yaşandı. 14 Mayıs 1950’de DP başarıya bir türlü inanamadı  . Şaşkınlığı da iktidara hazır olmadığıdır. DP iktidarı ölçülü muhalefete karış davranmadı.

Muhalefetle iyi ilişkiler kuramadı. Muhalefet liderine yakışmayan hareketler ve sözlerde bulundu.

Demokraside seçimle gelen seçimle gider anlayışının yerleşmediğidir. Batılı anlayışla iktidara gelenler Doğulu anlayışla iktidarda kalmak anlayışı hakim olduğudur.

27 Mayıs 1960 da ordu hiyerarşi yerine orta rütbeli subaylar tarafından yapılan bir darbe harekatı oldu. Darbe yapanlar iktidar olmayı beceremediler.. Kısa zamanda bölündüler ve idareyi sivillere devrettiler.

27 Mayıs darbesi Cumhuriyet tarihinin siyasi yapıya yapmış olduğu ilk müdahale olarak tarihe geçti.

Bu tarihten sonra olabilecek bu tür tutum ve hareketlere bir örnek oluşturduğudur. İktidar ve muhalefet ilişkileri tarımda sanayileşmede toplumsal değişim ve uluslar arası ilişkilerde olsun, ordu siyaset ilişkileri geleceğe ışık tutan öğeler olarak kabullenilmelidir.

 

 

 

Paylaş:  Facebook Twitter Google
YAZARIN DİĞER YAZILARI