:: 18 Temmuz 2019 Perşembe

:

:

:
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Mehmet YAŞOT Mehmet YAŞOT

ESKİDEN ÇAMAŞIR ELLE YIKANIRDI

16 Mayıs 2019 Perşembe 11:49

Geçen Pazar  anneler günü idi. Benim aklıma ilk olarak annelerimizin çamaşırı elde yıkadığı günler geldi.

Siz eski zamanları bilir misiniz? Bundan 30-40 yıl evvelinde çamaşır elle yıkanırdı. Sizlerde anneleriniz gibi çamaşırı elde yıkadınız mı?

1970’li yıllara kadar çamaşır makinesinin ve deterjanın pek kullanılmadığı ve bilinmediği yıllardayız. O zamanlar fırınlı ocakta yoktu, çoğu evde buzdolabı bile bulunmazdı.

Bakın nasıl yorgun  olurdu o eski anneler. Önce tandırda ekmek pişirirlerdi.

Tandırın külü çamaşır yıkama için çok önemliydi. Külü bir varilin içine döker sonra tulumbadan veya akan ırmaktan kovalarla su getirilip varile dökülürdü. Varil su dolunca bir gün sonra varilin dibindeki kül suyu kaygan hale gelince o su alınır ve kara kazana doldurulurdu. Kazanın suyuna ayrıca turunç doğranırdı. Su kaynadıkça turunç yaprakları mis gibi kokardı. Tabi kirli çamaşırlar beraber yıkanırdı. Kaynayan çamaşırlar evimizin önündeki mermer taşa getirilip yatırılır ve tokaçla dövülürdü. Dövülen çamaşır soğuk suyla yıkanır, sonra iki anne her biri tuttukları çamaşırı elle sıkarlardı.

Sıkılan çamaşır iplere asılır güneşletilirdi Çamaşır faslı bitince ailece yemek hazırlama başlar, önce yemek pişirilecek tencerenin dışı çamurlanır. Sonra tencerede pişirilecekler içine konulur. Kapatılan tencere  odun ateşinin  üzerine konur,  yemek pişirilirdi. Ateşte pişen yemek çok lezzetli olurdu. Ve sofra kurulur aile fertleri aynı tabaktan yemeklerini yerdi çok zaman.

Tabaklar sahanlar bakırdan olurdu. Yemek bitince kirli tabaklar yıkanır, artan yemekler bir kaba konur ve tel kafeslerde saklanırdı, buzdolabı yoktu çünkü. O artan yemekler ertesi gün ısıtılıp tekrar yenirdi.

Anneler yoğurdu da kendileri yapardı. Satın  aldıkları yada kendi ineklerinden sağdıkları  sütü kaynatıp pişirir ve yoğurt mayası ile mayalardı. Yoğurttan bazen yayıkla  ayran yapılırdı. O yoğurtta, ayranda çok leziz olurdu.

Artan yoğurtları ateşte kaynatır peynir yaparlardı. Taze peyniri ufalar çömleğe basardı. Basılan peynir çömlekleri deşilen (kazılan)  toprağın içine gömülürdü. O çömlekler kışın ihtiyaca göre topraktan çıkarılır ve  içindeki peynir kahvaltıda yenilirdi.

Ekmek günüde ayrı bir alem olurdu.

Birkaç anne bir araya gelir  yardımlaşarak birbirinin yufka ekmeklerini yapardı.  Unun hamur hale getirilip sonra açılarak sacda pişirilmesi ile yapılan yufka ekmekler en az o aileye bir ay yeterdi. Sacda yapılan ekmekte çok leziz olurdu.

Bu yazdıklarım yeni annelere garip gelebilir. Ama eskiden annelerimizin işi çok zordu. Şimdiki kadınların işi çok kolaylaştı, teknoloji sayesinde.

Benim annem eskiden teknolojinin olmadığı yıllarda yukarıda saydığım işleri yapardı ve çok yorulurdu. Bugün hak dünyasında olan rahmetli annemi saygı ve sevgiyle, özlemle anıyorum. Tüm annelerin gününü bir kez daha  kutluyorum.

Cennet anaların ayağı altındadır, sözü gibi benim annemin de yerinin cennet olmasını yüce Allahtan niyaz ediyorum.

 

Paylaş:  Facebook Twitter Google
YAZARIN DİĞER YAZILARI